Neuro-anatomie

Om een deskundige te zijn op het gebied van het interactieve brein, moet je goed op de hoogte zijn van de anatomie en werking van de hersenen. Dit kan tegenwoordig ook op interactieve wijze, via allerlei leerzame sites of via zogenaamde apps voor mobiele apparaten. Een mooi voorbeeld hiervan is de 3-D Brain Tutor app voor de I-phone.


Goede sites op het gebied van de neuro-anatomie zijn:
The Whole Brain Atlas
The Human Brain
Digital Anatomist, een aardige site waar je ook met een soort quiz je kennis kunt testen.

Ook is er op youtube een prima filmpje met de basis neuro-anatomie in vogelvlucht.

Spierkracht en levensverwachting

In een artikel vanuit de Leidse 85+ studie komt naar voren dat spierkracht bij ouderen gecorreleerd is met het sterfte-risico. Dit levert dus een relatief eenvoudige maat op (handspierkracht is met een dynamo-meter makkelijk en 'bed-side' te meten)waarmee ouderen 'at risk' opgespoord kunnen worden.


Persoonlijk zou ik het ook interessant vinden hoe een dergelijke parameter zich verhoudt tot psychisch welbevinden en dan m.n. depressie en apathie bij deze ouderen. De vraag is bijvoorbeeld of er bij deze ouderen niet eerder sprake is van vitale uitputting en 'op' zijn in plaats van depressie. Antwoord hierop kan o.a. gevonden worden in het nu lopende onderzoek naar depressie bij ouderen (het NESDO) waarin de spierkracht (als belangrijk onderdeel van het frailty-concept) wordt meegenomen in de bepalingen die gedaan worden.

DSM V

Al enkele jaren is men bezig om de nieuwe editie van de DSM voor te bereiden in zogenaamde 'task forces'. Het is de bedoeling dat de nieuwe editie in 2012 uitkomt. Sinds kort zijn de voorgestelde categorieën en de bijbehorende criteria in te zien op een site van de American Psychiatric Association (APA).
Het loont erg de moeite om hier kennis van te nemen. Via de site is eerst een indeling in de oude categorieën te vinden en via deze indeling kun je zien wat er met de betreffende categorie gaat gebeuren in de nieuwe editie. Er vielen mij in eerste instantie twee belangrijke zaken op: in de eerste plaats wordt er op het gebied van de organische psychiatrie nu gesproken van (major en minor) neurocognitive disorders als 'nieuwe' categorie. Ten tweede is het concept persoonlijkheidsstoornis nu totaal anders vorm gegeven.

Richtlijn Dementie

Dementie hoort dan wel tot het domein van de psychiater, maar wordt in Nederland grotendeels in samenwerking met of door aanpalende specialismen gedaan. Klinisch Geriater, Neuroloog en Specialist Ouderengeneeskunde kunnen allen even goed een rol spelen bij dit ziektebeeld. De richtlijn dementie is dan ook een multidisciplinaire. Voor de psychiater van belang is vooral de paragraaf over probleemgedrag. De richtlijn is samengevat door 1 van de aios psychiatrie van GGNet, Theo Burm en te vinden op de WIKI.

Ouderen te langzaam om over te steken

De oversteektijd bij een stoplicht blijkt voor ouderen regelmatig te kort te zijn. Tenminste in Dublin. Dit blijkt uit een artikel van Ierse onderzoekers dat onlangs gepubliceerd werd in het tijdschrift Age & Ageing. Zij rekenden uit hoe groot je wandelsnelheid moet zijn om op tijd de overkant te halen. Met de leeftijd neemt deze loopsnelheid omgekeerd evenredig af. Met het verouderen van de populatie is het zaak om hier rekening mee te houden. Een belangrijke bron van angst bij ouderen betreft het verkeer; doordat alles te snel gaat, voelen zij zich (terecht) onveilig. Dit kan dus simpelweg oversteken betreffen. Een ander veel gehoord voorbeeld is het openbaar vervoer, bijv. het te snel sluiten van de deuren of te snel optrekken van de bus(chauffeur). Voor wat betreft de oversteekproblemen zijn er al 'slimme' stoplichten die het licht langer op groen laten bij langzame(re) passanten.

Spiegelneuronen

De ontdekking van spiegelneuronen lijkt voor de psychiatrie belangrijke gevolgen te hebben. Zelf heb ik het boek van Marco Iacoboni met veel interesse en plezier gelezen. Met dit soort neurobiologische inzichten komen we dichter bij de werking van het brein en dan vooral bij de werking van het brein in interactie met de omgeving. Natuurlijk wisten we al dat er ergens in het brein een schakeling is waarbij betekenis wordt gegeven aan alles wat we om ons heen meemaken, maar met het herkennen van de spiegelneuronen wordt meer duidelijk hoe dit dan werkt. Op de volgende filmpjes is kort en goed uitgelegd wat spiegelneuronen zijn.